زمان برگزاری آزمون آن لاین

با سلام

قابل توجه همکاران محترم :

منابع تکمیلی و زمان برگزاری آزمون آنلاین(برخطّ) ادبیّات فارسی پایگاه کیفیّت بخشی کشوری، سال 93/ 92خدمت همکاران محترم  اعلام می گردد.

زمان: پنج شنبه 8 اسفند 1392 ساعت 8 صبح الی 13 همان روز.

منابع تکمیلی:

1- فارسی جدید التألیف پایه هفتم.

2- راهنمای تدریس پایه هفتم.

همکاران محترم برای دریافت کتاب راهنمای تدریس پایه هفتم با سرگروه تماس بگیرند.ممنون

کارگاه آموزشی دبیران ادبیات فارسی

به نام خدا
احتراما به اطلاع می رساند کارگاه آموزشی دبیران ادبیات فارسی دوره اول متوسطه با عنوان شیوه های ارزشیابی و طراحی سوالات استاندارد به شرح زیر برگزار می گردد:

زمان: یک شنبه 92/10/1 ساعت ده و نیم صبح

مکان: آموزشگاه دخترانه شهید تقی بایی

حضور کلیه دبیران محترم ادبیات دوره اول متوسطه در این جلسه الزامی است.به شرکت کنندگان  گواهی حضور داده می شود.

هودی (لالایی زنان ترکمن)

نوشته : همکار محترم خانم فریده ماهری

هودی واژه ای مرکب از دو ماده ی (هو) به معنای خدا و (دی) به معنای بگو از مصدر گفتن است.هودی اثری ادبی و درردیف ادبیات شفاهی زنان و کودکان ترکمن به شمار می رود.

هودی آوای آرامش بخش کودکان است که از درون مادران رنج کشیده و دلسوز تراوش می کند.نغمه ی دل انگیزی که کودکان را در درون گهواره به دنیای سکوت و آسایش سوق می دهد.درطول تاریخ قوم ترکمن هودی مادران دل سوز با آهنگی زیبا و گوش نواز همواره در دشت ترکمن صحرا طنین انداز بوده است.

نوزاد ترکمن با شنیدن نوای دل نواز هودی شیون را فراموش می کند و با لبخند ملیح و شیرین به خواب آرامی فرو می رود.نوای هودی نه تنها کودکان بلکه بزرگ سالان را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.با تامل در معنی ابیات هودی به آرزو ها و حدیث نفس مادران ترکمن پی می بریم که همواره بهترین ها را برای کودکان خود خواسته اند.

آهنگ هودی ریتم خاصی دارد.هنگامی که کودک شیون آغاز می کند مادر با صدای بلند شروع به خواندن هودی می کند.رفته رفته که از ناله های کودکان کاسته می شود.مادر نیز از بلندی صدای خود می کاهد.تا جایی که پس از خفتن کودک این آوا تبدیل به زمزمه ی زیر لب می شود.هودی انواع مختلفی دارد که هریک مضامین خاصی دارند. مهم ترین مفاهیم هودی عبارتند از :

الف) ستایش مادر از فرزند

ب)آرزوهای درونی مادر

ج)چگونگی تربیت کودک

د)دعا برای کودک

و)اندرزهای اخلاقی و.....

نمونه ای از هودی در بیان ستایش مادر از کودک:

     منینگ گولیم آی یالی                آیا گونه تای یالی

     آغزیندان بیر سوز چیقسا            شکر آتلین چای یالی

ترجمه: گل من(کودکم) چون ماه زیباست              در زیبایی همتای ماه و خورشید است

         آن گاه که سخن می گوید                           سخنانش چون چای شیرین است


شیوه نامه ی تصحیح املای فارسی


توجه به نكات زير ،در ارزش يابي درس املا ضروري است

به نام پروردگار

درود بر همه ي همكاران  گرامي دوره ي ابتدايي و متوسطه ي يك و دو

با توجه به پرسش هاي پيوسته ، لازم است در هنگام تصحيح برگه هاي املاي دانش آموزان عزيز ، به چند نكته ي زير توجه فرمايند:

1- تشديد ، در املا نمره ندارد.

با توجه به اين كه بود و نبود تشديد در شكل املايي كلمات در فارسي تاثيري ندارد ؛بنابراين تشديد ارزش املايي ندارد و همكاران گرامي نبايد نمره اي به آن اختصاص دهند و يا نمره اي به خاطر ننوشتن آن از دانش آموز كم كنند .

2- جدا يا پيوسته نويسي ، نمره ندارد .

جدانويسي و پيوسته نويسي كلمات مركب ،سليقه ي رسم الخطي است . هر دوشكل نوشتاري اين گونه واژه ها( كتابخانه / كتاب خانه) از نظر ما درست است و نبايد براي اين تفاوت نوشتاري نمره اي از دانش آموز كم گردد .

3- كاربرد نشانه ي كسره ي اضافه ي كوچه يا بزرگ يكسان است .

نوشتن كلماتي كه در تركيب آن ها از كسره ي اضافه ي استفاده شده ، كوچك يا بزرگ نوشتن اين نشانه ( لانه ي بلبل / لانهء ) ، تفاوتي ندارد و نبايد نمره كم كرد.

گروه زبان و ادب فارسي

دفتر تاليف كتاب هاي درسي

بازگشت به ليست اخبار

واحد شمارش

برخی واحد های شمارش (تهیه کننده همکار گرامی آقای عرازی قوجق)

باب : واحد شمارش خانه و مغازه
بار : واحد شمارش کالای بسته بندی شده
برگ : واحد شمارش کاغذ بدون جلد
بند : واحد شمارش دسته ی کاغذ
تخته: واحد شمارش قالی-پتو- فرش
توپ : واحد شمارش پارچه
تیر : واحد شمارش پارچه
جام : واحد شمارش شیشه و آینه
جفت: واحد شمارش کفش ،جوراب ،دستکش
جلد : واحد شمارش کتاب،دفتر ،مجلّه
حب : واحد شمارش قرص،قند،آب نبات
حلقه : واحد شمارش فیلم ،لاستیک ،چاه
دست : واحد شمارش مبل،ظروف
دستگاه: واحد شمارش رادیو ،تلویزیون ،دوربین
دسته : واحد شمارش گل و گیاه
دو جین: واحد شمارش بسته های دوازده تایی
دهنه : واحد شمارش مغازه ،چاه
رأس : واحد شمارش حیوانات اهلی
رشته: واحد شمارش قنات ،گردن بند
سر : واحد شمارش گاو ،گوسفند ،گله
سکه : واحد شمارش انواع پول فلزی
شعله: واحد شمارش لامپ ، شمع
طاقه : واحد شمارش پارچه
عراّده: واحد شمارش توپ ،تانک
فروند: واحد شمارش وسیله ی نقلیه ی هوایی ،دریایی
فقره : واحد شمارش چک ،سفته ،اسناد
قبضه : واحد شمارش چاقو ،تفنگ ،مسلسل
نفر : واحد شمارش انسان ؛ شتر ،نخل
نخ : واحد شمارش سیگار
قالب : واحد شمارش صابون ،یخ
دانه : واحد شمارش تخم مرغ
فقره : واحد شمارش گواهینامه
عدد : واحد شمارش درب و پنجره
اصله : واحد شمارش درخت
شاخه: واحد شمارش گل و آهن آلات
قرص : واحد شمارش نان

نمونه سوال ادبیات فارسی

نمونه سوال ادبیات فارسی پایه سوم راهنمایی(طراح همکارمحترم آقای عرازی قوجق)

1-معنی کلمات زیر را بنویسید:

کران........ فراست.......  یزدان........ اصحاب....... ضمان........ انحطاط....... قریحه......... مشتاق.......

2-برای هر یک ازوازه های زیر دو هم خانواده بنویسید:

                ظالم............                                         نصرت...........

3-صفات ساده زیر را به صفت عالی و تفضیلی تبدیل کنید.

 پاک.                 صفت عالی:                     صفت تفضیلی:

سخت                صفت عالی :                     صفت تفضیلی:

4-نهاد و مفعول را در جمله ی زیر مشخص کنید:

    ما باید مظلوم را یاری کنیم.

5- هر بک از اصطلاحات زیر را توضیح دهید:

  دیالوگ:

تضمین:

6- طرز قرار گرفتن قافیه در هریک از قالب های شعری زیر را توضیح دهید:

مثنوی:

غزل:

6- شکل مخفف کلمات زیر را بنویسید:

   هوشیار:                                   سیاه:

7- در بیت های زیر منظور از تو و منجی جهان به ترتیب چه کسانی هستند:

الف) کاش من هم عبور تو را دیده بودم

هشدار که منجی جهان آمد.

8- بیت و عبارت زیر را به نثر ساده بنویسید:

الف) نبینی زشاهان که بر تخت گاه              زدانندگان باز جویندراه؟

ب) مگر نیت بدل کردی و می اندیشی؟



نمونه سوال انشا پایه هفتم


1-با شبکه مراعات نظیر زیر جمله بسازید:

ستاره؛شب؛آسمان

2-صحیح یا غلط بودن جمله های زیر را مشخص کنید:

الف)هرگاه ویژگی های غیر انسان را به انسان نسبت دهیم به ان تشبیه می گویند       ص         غ

ب)مجموعه کلماتی که با هم تناسب دارند شبکه معنایی را تشکیل می دهند.             ص         غ

ج)در نقل قول ها می توانیم از شکل گفتاری زبان استفاده کنیم                                 ص         غ

د)تکرار همیشه باعث زیبایی نوشته می شود                                                       ص         غ

3-گزینه صحیح را در عبارات زیر مشخص کنید:

-کدام یک از جمله های زیر ادبی نیست:

الف)خورشید تازه از خواب بیدار شده بود                ب)دندان های ایشان مانند مروارید می درخشید

ج)در زندگی از تجمل دوری می کرد                      د)گل در باغچه خندید

-"مثل یک شاخه گل جوانه بزن" چه نوع جمله ای است؟

الف) عاطفی              ب) امری                    ج)پرسشی             د)تعجبی

-کدام واژه با بقیه تناسب کمتری دارد؟

الف) روستا              ب)درس                     ج)معلم                    د)کلاس

-در مصراع "بردرختی شکوفه ای خندید   در کتابی بهار معنا شد"  آرایه ی ....... به کار رفته است.

الف)مراعات نظیر           ب)تشبیه                ج)تشخیص              د)الف و ج


4- در جای خالی واژه ی مناسب قرار دهید"

الف)جمله ی عاطفی ............... ما را نسبت به کسی یا چیزی نشان می دهد.

ب)هرگاه نویسنده بخواهد بر چیزی .............. کند آن را تکرار می کند.


5-با واژه ی مادر یک جمله ی زبانی و یک جمله ادبی بنویسید.


6-یک بند بنویسید که این واژه ها در آن به کار رفته باشد:( نوجوان- آینده- کشور- پیشرفت)

نمونه سوال املای فارسی پایه سوم راهنمایی

1-املای کدام یک از گزینه های زیر با توجه به معنی آن صحیح است؟  

 ب) تنین:صدا   ب)  قریب: بیگانه  ج)  تراوت:شادابی     د)  نصرت: یاری

2-در کدام گزینه گروه کلمات هم خانواده کامل است.

الف)عمل،عالم،معمول  ب)انصار،ناصر،منصور    ج)ظالم،ظهر،ظلمت          د)مختصر،اختصار،رخصت

3-در کدام گزینه بیشترین غلط املایی وجود دارد؟

    الف) به غافله ملهق شد ب) حیاط معمول شهر متوقّف شد                                                                                                                                                                                                            

 ج)رودخانه ی خرّمشهر بی وغفه گذشته است      د)قغنوس وار از میان خاکستر سر برآورد

4-صحیح یا غلط بودن عبارت های زیر را مشخص کنید.

الف)در املای کلمات مرکب نوشتن هردو شکل جدا و سرهم نویسی درست است            

ب)تلفظ تمام کلمات در زبان فارسی با شکل نوشتاری آنها یکسان است.      5-گزینه ی صحیح را انتخاب کنید و در جای خالی بنویسید(1نمره)

الف)اما او هم در پایان از .......... حکومت ایران حرف می زند.          (انهطاط،انحطاط،انحطات)

 ب)......... مومنان جمله یک تن است.                (مسل،مصل،مثل)

6-با حروف در هم ریخته ی زیر یک کلمه ی معنی دار بسازید؟(1نمره)

م-ا-ت-ر-ه(                  )                   پ-ه-ر-س(                 

7-شکل صحیح واژه های مشخص شده را بنویسید

زهن جوان با کتاب که امده ترین وسیله ی آموزشی است،پرورش می یابد.    

8-واژه های ناقص متن زیر را با یک حرف کامل کنید.

یکی از علت های ا....تدار  ایرانیان سخت کوشی ،انضباط و و ا......تحکام اخلاقی است                                    

9-واژه های ناقص متن زیر را با یک حرف کامل کنید.

یکی از علت های ا....تدار  ایرانیان سخت کوشی ،انضباط و و ا......تحکام اخلاقی است

10-در متن زیر شش غلط املایی وجود دارد ،این کلمات را پیدا کنید و شکل صحیح آنها را بنویسید:

یک سرزمین هرچند هم از لحاض منابع زیر زمینی قنی باشد،بار آور نمی شود مگر آن که نیروی انسانی در آن به صورت فراگیر به کار افتد.زخایر زیر زمینی روزی به پایان می رسند.زمین های زرائتی نیز باید به روش المی به کار افتد تا بیشترین هاصل را بدهد.

نمونه سوال املای فارسی پایه هفتم

املای پایه هفتم تا درس چهار

1-املای کدام یک از کلمات با توجه به معنی آن درست است:

الف)فارق:آسوده         ب) نشات: شادی         ج) عظمت:بزرگی          د)حمت:تلاش

2-شکل صحیح  کلمه را در جای خالی بنویسید:

   الف)  روز و شب ..........حرم باشیم.                             (ظائر-زائر-ذائر-ضائر)

ب) جوانان ما با ............توانسته اند استعداد خود را آشکار کنند.  (قیرت-غیرط-غیرت- قیرط)

3-در کدام گزینه گروه هم خانواده کامل نیست؟

 الف) صبر؛صابر؛صبور    ب) عدل، معدل، عدالت       ج) مقصد،مقاصد، قصد      د) شعر،مشهور،شاعر

4- در کدام یک از جمله های زیر بیشترین غلط املایی وجود دارد؟

الف)غرقه ی شکوح و اعجاذ طبیعت بودم                       ب) باز هم در کلاس غوقا شد       

ج)نوجوانی دوران شور و شوغ و شکوفایی است             د)شبنم از روی برگ گل برخواست   

5-باحروف درهم ریخته ی زیر یک کلمه  معنی داربسازید.

  ه و ک ف ش    .................                                        س ت ح ر:....................

6- واِژه ی صحیح را با توجه به جمله در جالی خالی قرار دهید.

علی در ماه ..............(سفر-صفر) به شهر (خویش-خیش) بازگشت.

7-در متن زیرشش غلط املایی وجود دارد ،این کلمات را پیدا کنید و شکل صحیح آنها را بنویسید:

نوجوانی دوره ای شبیه به روعیا و زیباست.قشنگی آن را با کم حوسلگی و دلخوری های بیحوده زشت و تاریک نکنیم.می توانیم از لحضه های زندگی لذَت ببریم و جویبار با سفا و ذلال زندگی را گل آلود نسازیم.

معرفي منبع آزمون برخط ادبيات فارسي




با سلام

منبع آزمون مرحله ي اوّل آنلاين (برخطّ) ادبيّات فارسي پايگاه كيفيّت بخشي كشوري، سال 93/ 92 خدمت همكاران محترم اعلام مي گردد.

            نام كتاب:          مباني خواندن در زبان فارسي

                                              (آموزش مهارت هاي خوانداري)                                            
مؤلّفان: دكتر فريدون اكبري شلدره اي، حجت كجاني حصاري، رضا خاتمي

ناشر: لوح زرّين

چاپ : دوم

سال : 1391

تعداد فصول :4

تعداد صفحه :  88

زمان: تاريخ و ساعت دقيق برگزاري آزمون متعاقباً اعلام خواهد شد.

آدرس پایگاه کیفیت بخشی ادبیات فارسی متوسطه اول مستقر دربوشهر 

http://pubq.medu.ir

موش و گربه

اشاره: داستان موش و گربه(درس ششم از فارسی سال سوم) توسط همکاران خوش ذوق ما آقای گل محمد سلاخی به نظم کشیده شده است که  تقدیم حضور همکاران گرامی می گردد:

موشکی اندر زمینی لانه داشت * آن طرف تر گربه ای هم خانه داشت

روزگاری بین آن دو جنگ بود * گر یکی خوش آن یکی دلتنگ بود

کینه ها و دشمنی شان بی شمار * گربه در دنبال و او هی در فرار

از قضا روزی بلا آمد پدید * این چنین بد بد بلایی کس ندید

شاد و خندان موشک از ره می گذشت * بی خبر از دشمنان در سیر و گشت

گربه را افتاده او در دام دید * روزگارش را دمی بر کام دید

خنده زد بر دشمنش شادی نمود * کین زمان شادی ز ما یادی نمود

دست می زد،پای می کوبید او * طعنه می زد گربه را با های و هو

ناگهان چشمش به جغدی خیره شد * روز روشن در نگاهش تیره شد

بر درختی در کمین بنشسته بود * منتظر تا بر سرش آید فرود

طفلکی از ترس خود سرما گرفت * دست و پایش لرز و جنبش ها گرفت

خواست تا با این بلا کاری کند * تا که جان را زین خطر یاری کند

فکر برگشتن نمود اما عجب * دید راسو بسته راهش از عقب

پشت دستش زد به دندان لب گزید * کین چنین بد بد بلایی کس ندید

اختیار از دست و پایش شد رها * نقد جانش را ندید او پر بها

الوداع کرد آن زمان با زندگی * گفت عقلش کن تامل اندکی

سر تکانید و به خود آمد،بگفت * غیر مردن چاره ای باید بجست

لحظه ای از عقل خود یاری گرفت * نقشه ای زد تا که دلداری گرفت

گفت دیگر کارم از درمان گذشت * داغ باید درد را چون آن گذشت

بسته راهم دشمن دیرینه ام * آن که در دل دارد او صد کینه ام

گر چنین در جای خود ساکن شوم * شام جغدی را غذا ممکن شوم

ور بگردم راه پس گیرم به پیش * می کشد راسو مرا در کام خویش

از زمین و آسمان در حلقه ام * بر کدامین دشمنم گردن نهم

زین حریفان گربه ام مامن تر است * زان که او با دشمنان دشمن تر است

آن کلاه دشمنی را باد برد * سر شکستنهای هم از یاد برد

مهربان شد با حریفش پیش رفت * رو به سوی سرنوشت خویش رفت

با سلام و صد ادب نزدیک شد * رنگ و رویش گو که او در دیگ شد

با زبانی الکن و لرزان چو چنگ * گفت ما را خوش دلی باید نه جنگ

ای مرا بدتر ز سگ ها گربه را * باز کش بر دیده هایت سرمه را

کین محبت از چرا باشد مرا  * خود چه  باشد مصلحت با دد مرا

سرنوشتم در بدی رسوا شده * جغد کور اکنون قوی بینا شده

در به رویم بسته آن راسوی پیر * بر جوانی مثل من گشته دلیر

گر نداری باورم نظّاره کن * کج اگر دیدی تو تنم را پاره کن

چون جمال صدق او را گربه دید * جغد و راسو را در آن میدان بدید

گفت اکنون در امانی از شکار*می پذیرم مصلحت دل خوش بدار

زآنچه باید کرد تعبیری نما* بهره آگاهیم تفسیری نما

این چنینش گفت موشک ماجرا*نیک دارم میزبانی کن مرا

چون رسیدم نزد تو حالم بپرس*از فراق سالیان سالم بپرس

تا که آن راسو و جغد حیله بند*پاکشان و پرزنان ترکم کنند

چون ببینم دشمنان را ناامید*بعد از آن بند تو را خواهم برید

آنچه باید بین آن دو گفته شد*بر عمل آمد زبان ها بسته شد

موش رفت و گربه اش در بر گرفت*بوسه زد چون کودکان بر سر گرفت

مدتی این گونه هم بازی شدند*تا که از هم خوش دل و راضی شدند

خیره گشتد از تعجب آن دو تا * ما ندیدیم این چنین وا حیرتا

یک زمانی دیده بر آن دوختند * وز غذای رفته شان می سوختند

چون نشستن در کمین سودی نداشت * و آنچه در سرد بودشان بودی نداشت

جغد پر زد ز آن مکان پرواز کرد * آن یکی هم بند پایش باز کرد

آن مکان از دشمنی ها پاک شد * موش ترسو ظاهرا بی باک شد

وقت آن شد گربه را از بند خویش * او رهاند تا کند سوگند خویش

گربه کز بی طاقتی در رنج بود * از برایش موش هم چون گنج بود

مدتی بگذشت او کاری نکرد*دلشکسته گربه را یاری نکرد

کاسه ی صبرش شکست و ریز شد*خشم و نفرت از دلش لبریز شد

گفت اگر بد عهد و پیمانی کنی*بی وفا گردی و نادانی کنی

چون رها گردم سزایت با من است*بی وفایان را جهنم موطن است

ار بمیرم،زیر پای شه پسر*پوست گردم یا که آویزان به در

انتقام از تو می گیرد فلک*خود همین باشد مکافات کلک

گفت موشک بی وفایی چون کنم*دل اگر خواهد زتن بیرون کنم

آن کسی کز نا کسی بلوا کند*روزگارش بی گمان رسوا کند

من مطیع عهد خود هستم هنوز*اینکه بینی قاصرم مستم هنوز

از چه مستم؟ز آن جهت کز دشمنان*وارهیدم ترس من رفت از میان

می بُرم اکنون به دندان هر چه هست*بسته آن را کآدمی محکم به دست

آنِ واحد هر چه بود از هم درید*قلب گربه جان گرفت از نو تپید

موش کز احوال او غافل نبود*از بریدن دست او کوته نمود

یک دو بندی آن میان باقی گذاشت*چون که ز آن دو ضامنی دیگر نداشت

گفت کامشب را تحمل می کنیم*در دل خود خار ها را گل می کنیم

صیر باید تا که گردد پخته خام*رمز آزادی همین باشد ز دام

مصلحت دیدند و آن شب بی نوا*چشم گربه خیره بود اندر هوا

صبح روشن تا گرفت از شب حجاب*گربه اش بیدار کرد او را ز خواب

موش رفتش دست و پایی زد به آب*دانه ای صبحانه خورد او بی شتاب

گربه گفتش هان برس فریاد من*تو مگر غاقل شدی از یاد من؟

موش چون از دانه خوردن سیر شد*گفت کان قاتل نیامد دیر شد

او از این احوال کم کم خسته شد*گربه هم افسرده و پُرغُصه شد

صحبت از صیاد بود و از شکار*ناگهان شد سایه ی او آشکار

موش دام گربه را از هم درید*گربه هم یک باره از جایش پرید

آن یکی شد توی سوراخی نهان*از وفاداری بماند او در امان

شد رها آن گربه ی برگشته بخت*لنگ لنگان رفت بالای درخت

کس ندید اینگونه آن بی چاره را*با تعجب دام از هم پاره را

خیره خیره با نگاه بی قرار*گفت آن صیاد وای از روزگار

آن جوانک یر لب نجوا کنان*رفت سوی خانه چون دیوانگان

بعد عمری رنج و سختی یا ربا!*شد تمام این قصه ی پر ماجرا

عید سعید قربان بر همکاران گرامی مبارک باد!


هشتم مهر روز بزرگداشت جلال الدین  محمد مولوی گرامی باد!

زندگینامه جلال الدین محمد بلخی (مولانا)

 


نامش محمد و لقبش جلال الدین است. از عنوان های او خداوندگار و مولانا در زمان حیاتش رواج داشته و مولوی در قرن های بعد در مورد او به کار رفته است. در ششم ربیع الاول سال ۶۰۴ هجری قمری در شهر بلخ متولد شد. نیاکانش همه از مردم خراسان بودند. خود او نیز با اینکه عمرش در قونیه گذشت، همواره از خراسان یاد می کرد و خراسانیان آن سامان را همشهری می خواند.

پدرش ، بهاالدین ولدبن ولد نیز محمد نام داشته و سلطان العلما خوانده می شده است. وی در بلخ می زیسته و بی مال و مکنتی هم نبوده است . در میان مردم بلخ به ولد مشهور بوده است. بها ولد مردی خوش سخن بوده و مجلس می گفته و مردم بلخ به وی ارادت بسیار داشته اند.

دوران کودکی در سایه پدر

بها ولد بین سال های ۶۱۶_۶۱۸ هجری قمری به قصد زیارت خانه خدا از بلخ بیرون آمد . بر سر راه در نیشابور با فرزند سیزده چهارده ساله اش ، جلال الدین محمد به دیدار عارف و شاعر نسوخته جان ، شیخ فریدین عطار شتافت . جلال الدین محمد، بنا به روایاتی در هجده سالگی ، در شهر لارنده ، به فرمان پدرش با گوهر خاتون ، دختر خواجه لالای سمرقندی ازدواج کرد.

دوران جوانی

پدرش به سال ۶۲۸ در گذشت و جوان بیست و چهار ساله به خواهش مریدان یا بنا به وصیت پدر ، دنباله کار او را گرفت و به وعظ و ارشاد پرداخت. دیری نگذشت که سید برهان الدین محقق ترمذی به سال ۶۲۹ ه.ق به روم آمد و جلال الدین از تعالیم و ارشاد او برخوردار شد. به تشویق همین برهان الدین یا خود به انگیزه درونی بود که برای تکمیل معلومات از قونیه به حلب رهسپار شد. اقامت او در حلب و دمشق روی هم از هفت سال نگذشت. پس از آن به قونیه باز گشت و به اشارت سید برهان الدین به ریاضت پرداخت.
پس از مرگ برهان الدین ، نزدیک 5 سال به تدریس علوم دینی پرداخت و چنانچه نوشته اند تا ۴۰۰ شاگرد به حلقه درس او فراهم می آمدند.

مولانا و شعر فارسی

شعر فارسي در دوره هاي پيش از مولانا با طلوع امثال رودكي , عنصري , ناصر خسرو , مسعود سعد , خيام ,انوري ,نظامي ,خاقاني راه درازي سپرده ودر قرن هفتم هجري كه زمان زندگاني مولوي است , به كمال خود رسيده بود. شعر عرفاني هم در همين دوره به پيشرفت هاي بزرگ نائل آمده و بدست عرفاي مشهوري همچون سنايي , عطار و ديگران آثار با ارزشي مانندحديقه , منطق الطير , مصيبت نامه , اسرار نامه و غيره پديد آمده بود.
مولوي را نمي توان نماينده دانشي ويژه و محدود به شمار آورد. اگر تنها شاعرش بناميم يا فيلسوف يا مورخ يا عالم دين, در اين كار به راه صواب نرفته ايم . زيرا با اينكه از بيشتر اين علوم بهره وافي داشته و گاه حتي در مقام استادي معجزه گر در نوسازي و تكميل اغلب آنها در جامعه شعرگامهاي اساسي برداشته , اما به تنهايي هيچ يك از اينها نيست, زيرا روح متعالي و ذوق سرشار, بينش ژرف موجب شده تادر هيچ غالبي متداول نگنجد.
شهرت بي مانند مولوي بعنوان چهره اي درخشان و برجسته در تاريخ مشاهيرعلم و ادب جهان بدان سبب است كه وي گذشته از وقوف كامل به علوم وفنون گوناگون, عارفي است دل اگاه, شاعري است درد شناس, پر شور وبي پروا و انديشه وري است پويا كه ادميان را از طريق خوار شمردن تمام پديده هاي عيني و ذهني اين جهان, همچون: علوم ظاهري , لذايذ زود گذر جسماني, مقامات و تعلقات دنيوي , تعصبات نژادي, ديني و ملي, به جستجوي كمال و ارام و قرار فرا مي خواند. آنچه مولانا ميخواهد تجلي خلق و خوي انساني در وجود آدميان است كه با تزكيه درون و معرفت حق و خدمت به خلق و عشق و محبت و ايثا و شوق به زندگي و ترك صفات ناستوده به حاصل مي آيد.
هنر بزرگ او بحث و برسي هاي دلنشين و جاودانه اي است كه به دنبال داستان ها پيش مي آورد و انديشه هاي درخشان عرفاني و فلسفي خود را در قالب آنها قرار ميدهد. داستان بهانه اي است تا بهتر بتواند در پي حوادثي كه در قصه وصف شده ، مقاصد عالي خود را بيان دارد.
در تعريف تصوف سخنان بسيار آمده است. از ( ابو سعيد ابو الخير ) پرسيدند كه صوفي كيست؟ گفت: آنكه هر چه كند به پسند حق كند و هر چه حق كند او بپسندد. صوفيان ترك اوصاف و بي اعتنايي به جسم و تن را واجب مي شمارند و دور ساختن صفات نكوهيده را آغاز زندگي نو وتولدي ديگر به شمار مي آورند.

آغاز شیدایی

تولد دیگر او در لحظه ای بود که با شمس تبریزی آشنا شد. مولانا درباره اش فرموده:" شمس تبریز ، تو را عشق شناسد نه خرد." اما پرتو این خورشید در مولانا ما را از روایات مجعول تذکره نویسان و مریدان قصه باره بی نیاز می سازد. اگر تولد دوباره مولانا مرهون برخورد با شمس است ، جاودانگی نام شمس نیز حاصل ملاقات او با مولاناست. هر چند شمس از زمره وارستگانی بود که می گوید : گو نماند زمن این نام ، چه خواهد بودن؟
آنچه مسلم است شمس در بیست و هفتم جمادی الاخره سال ۶۴۲ ه.ق از قونیه بار سفر بسته و بدین سان ،در این بار ،حداکثر شانزده ماه با مولانا دمخور بوده است . علت رفتن شمس از قونیه روشن نیست . این قدر هست که مردم جادوگر و ساحرش می دانستند و مریدان بر او تشنیع می زدند و اهل زمانه ملامتش می کردند و بدینگونه جانش در خطر بوده است . باری آن غریب جهان معنی به دمشق پناه برد و مولانا را به درد فراق گرفتار ساخت .در شعر مولانا طوماری است به درازای ابد که نقش "تومرو"در آن تکرار شده است .
گويا تنها پس از یک ماه مولانا خبر یافت که شمس در دمشق است و نامه ها و پیامهای بسیاری برایش فرستاد . مریدان و یاران از ملال خاطر مولانا ناراحت بودند و از رفتاری که نسبت به شمس داشتند پشیمان و عذر خواه گشتند . پس مولانا فرزند خود،سلطان ولد،را به جستجوی شمس به دمشق فرستاد . شمس پس از حدود پانزده ماه که در آنجا بود پذیرفت و روانه قونیه شد .اما این بار نیز با جهل و تعصب عوام روبرو شد و ناگزیر به سال ۶۴۵ از قونیه غایب گردید و دانسته نبود که به کجا رفت.مولانا پس از جستجوی بسیار،سر به شیدایی بر آورد.انبوهی از شعرهای دیوان در حقیقت گزارش همین روزها و لحظات شیدایی است .

صلاح الدین زرکوب

پس از غیبت شمس تبریزی ، شورمایه جان مولانا دیدار صلاح الدین زرکوب بوده است. وی مردی بود عامی ، ساده دل و پاکجان که قفل را "قلف" و مبتلا را " مفتلا" می گفت. توجه مولانا به او چندان بود که آتش حسد را در دل بسیاری از پیرامونیان مولانا بر افروخت . بیش از۷۰غزل از غزل های مولانا به نام صلاح الدین زیور گرفته و این از درجه دلبستگی مولانا به وی خبر می دهد . این شیفتگی ده سال یعنی تا پایان عمر صلاح الدین دوام یافت.

حسام الدین چلپی

روح ناآرام مولاما همچنان در جستجوی مضراب تازه ای بود و آن با جاذبه حسام الدین به حاصل آمد. حسام الدین از خاندانی اهل فتوت بود. وی در حیات صلاح الدین از ارادتمندان مولانا شد . پس از مرگ صلاح الدین سرود مایه جان مولانا و انگیزه پیدایش اثر عظیم او، مثنوی معنوی ، یکی از بزرگ ترین آثار ذوقی و اندیشه بشری ، را حاصل لحظه هایی از همین هم صحبتی می توان شمرد.

پایان زندگی

روز یکشنبه پنجم جمادی الآخره سال ۶۷۲ ه.ق هنگام غروب آفتاب ، مولانا بدرود زندگی گفت. مرگش بر اثر بیماری ناگهانی بود که طبیبان از علاجش درمانده بودند. خردو کلان مردم قونیه در تشییع جنازه او حاضر بودند. مسیحیان و یهودیان نیز در سوگ او زاری و شیون داشتند. مولانا در مقبره خانوادگی خفته است و جمع بسیاری از افراد خاندانش از جمله پدرش در آنجا مدفون اند.

فرا رسیدن بهار تعلیم و تربیت بر صاحبان آن مبارک باد!


27 شهریور روز شعر و ادب فارسی  گرامی باد


بیست و هفتم شهریور مطابق با سالمرگ محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار روز شعر و ادب پارسی نامگذاری شده است.ادبيات پر بار فارسي، جلوه ‌گاه راستين انعكاس تلاشهاي هزار ساله مردم فارسي زبان در زمينه‌هاي گوناگون هنر و معارف از حماسه و داستانهاي دلكش و جذاب و تاريخ و افسانه و علم و عرفان و فلسفه و اخلاق است، و از اينرو، گويي از لحاظ گستردگي در مفاهيم و اشتمال بر انواع ادبي، به رود پر آب و پهناور و زلالي مي ‌ماند كه عطش هر تشنه‌اي را ـ‌ با هر ذوق و سليقه‌اي كه باشدـ فرو مي ‌نشاند و اين معنا را بايد در انگيزه هاي اصيل اين فرهنگ جستجو كرد.


برگزاري مراسم روز شعر و ادب فارسي در هفته كتاب


دانلود روخوانی دروس فارسی سال هفتم(متوسطه ی اول)



درس اوّل : زنگ آفرینش                                                      

حکایتِ فصل اوّل :اندرز پدر                                                         

شعر خوانیِ فصل اوّل: جلوه یِ روی خدا           

روان خوانی ِ فصل اوّل: ای کمیل                             

شعر خوانیِ فصل دوم: فرشته ی مهر              

 درس ششم: علم زندگانی                              

حکایتِ فصل دوم: دعای مادر                                          

 درس نهم: مرواریدی در صدف                        

شعر خوانیِ فصل پنجم: رستگاری                                 

درس دوازدهم: اُسوه ی نیکو                                        

حکایتِ فصل پنجم: چشمه ی زاینده                        

برگرفته از وبلاگ همکار محترم آقای شاهینی سرگروه ادبیات راهنمایی مینو دشت

دانلود پیش نویس فارسی سال هفتم (متوسطه ی اول )



باکلیک بر روی هر قسمت pdf فارسی سال هفتم رادانلود نمایید.

قسمت دوم


۱- تعداد فصل های کتاب به هفت فصل کاهش یافته است.

۲- تعداد دروس به هفده درس کاهش یافته است.

۳- در هر فصل یک روان خوانی و یک شعرخوانی گنجانده شده است.

۴-  بخش نوشتن مورد بازنگری اساسی قرار گرفته و تکالیف هدفداری در این بخش استفاده شده است.

۵- در هر درس هم نکات املایی  و هم نکات انشایی آموزش داده شده است.

۶- دانش های زبانی و ادبی با رویکردی جدید و متفاوت از کتاب قبلی تنظیم شده است.

۷- ساعات تدریس کتاب اول از ۵ به ۴ ساعت کاهش یافته است.

۸- محتوای دروس دستخوش تغییرات زیاد نشده ولی چینش فصل ها و دروس بهتر شده است.

برگرفته از وبلاگ همکار محترم آقای شاهینی سرگروه ادبیات راهنمایی مینو دشت

زنان معروف شاهنامه

د) فرنگیس

   در اوستا از فرنگيس نامي نيست. در نوشته هاي پهلوي «ويسپان فريا » نام دارد. در شاهنامه فرنگيس «فري گيس» دختر زيباي افراسياب شاه توران است و همسر باوفاي سياوش دلاور و سرانجام مادر كيخسرو شاه ايران. كيخسرو پس از كشته شدن سياوش در توران به دنيا مي آيد.

پس پرده شهريـــــــار جهان               سه ماه است با زيب و زيور نهان

كه گرماه را ديده بودي به راه              از ايشـــان نه برداشتي ديده ماه

فرنگيس بهتر زخـــوبان اوي                 نبيني به گيتي چنان روي و موي

به بالا ز سر و سهي برتر است                زمشك سياه بر سرش افسر است

هنرها و دانش زديـــدار بيش                خرد را پرستـــــار دارد به پيش

   پيمانه عمر سياوش زود به پايان مي رسد. پس از سياوس، فرنگيس به آيين زمانه با فريبرز پيوند همسري مي بندد. فرنگيس با فريبرز فرزند كاووس (شاه كياني) و برادر سياوش در زماني كه دوران شيرين و تلخ جواني را پشت سر گذاشته زندگي تازه اي را آغاز مي كند. نقش فرنگيس در صحنه زندگي پرفراز و نشيبش همواره نقشي است پويا و مثبت. او به عنوان دختر افراسياب شاه توران خردمند است و آگاه. در نقش همسر سياوش، ‌همسري است پرشور در عشق و پاك و باوفا، در مقام مادر كيخسرو، زني است ايثارگر، پرتلاش و مقاوم. او در همه لحظه هاي زندگي سرشار از مهر و محبت و عاطفه و آگاهي است.     شخصيتي دارد پايدار و استوار كه از دشواري ها، زجرها و رنج هاي زمانه تزلزلي نمي بيند و همواره با شور و توان و اميدوار و آگاهانه مي انديشد  و عمل مي كند.


آیین شب چهاردهم رمضان در بین قوم ترکمن


تركمن‌ها در ماه رمضان آيين‌هاي خاصي دارند، يكي از باشكوه‌ترين  آیین ها در شب چهاردهم ماه برگزار مي‌شود و در اصطلاح تركمني به آن “ يارمضان” گفته مي‌شود. اين مراسم بعد از پايان نماز تراويح انجام مي‌شود و نمونه‌اي از احسان، نيكوكاري و كمك دسته جمعي مردم، به مستمندان و نيازمندان هرمحل مي‌باشد. در اين آيين بعد ازانجام نماز تراويح، تعدادي از نمازگزاران، كه اغلب جوان هستند، بطور دسته جمعي به‌طرف منازل ساكنان محل به راه مي‌افتند و يكي از آنان شعري مي‌خواند و بقيه بطور دسته جمعي در آخر هر بيت “ الله” مي‌گويند. اين افراد در برابر هر خانه كه مي‌رسند، سروصدا به راه مي‌اندازند، افراد آن خانه با شنيدن اين سر وصدا ها از خانه بيرون مي‌آيند و هداياي خود را كه اغلب موادغذايي مثل آرد، برنج، نان، كشمش، قند، گندم و يا پول مي‌باشد، مي‌دهند. تعدادي از اين افراد از قبل براي تحويل گرفتن اين هدايا تعيين شده‌اند. اگر چنانچه در خانه‌اي به روي اين افراد ديرتر باز شود آن وقت اين افراد آن قدر بلند شعر مي‌خوانند و بلند الله مي‌گويند كه صاحب خانه مجبور مي‌شود زودتر هديه خود را داده و اين جماعت را از در خانه خود دور نمايد. به هرحال اين عده اگر در روستا باشند تا آخرين خانه مي‌روند و بعد اغلب افراد پراكنده شده به خانه‌هاي خود مي‌روند و افرادي كه بقچه‌ها و كيسه‌هاي هدايا را در اختيار دارند، به مسجد آن محل مي روند و هدايا را به امام جماعت و چند نفر از ريش سفيدان تحويل مي‌دهند، سپس اين هدايا توسط آنان و با توجه به شناختي كه از افراد محلي دارند، بين نيازمندان و افراد محتاج و فقير تقسيم شده و همان شب توسط افراد حاضر در مسجد به خانه‌هاي نياز مندان تحويل داده مي‌‌شود و بدين ترتيب دل‌هاي مومنان نيازمند شاد مي‌شود وآنان با خيالي آسوده، به روزه‌داري خود ادامه مي‌دهند و از اينكه چنين افراد خيري در اوبه به فكر آنان هستند، خدا را شكر مي‌كنند و براي آنان دعا مي‌كنند.
آئين يارمضان، همانند بسياري ازآئين هاي خوب و پسنديده، در حال حاضردر بين تركمن ها كم رنگ شده و در حال نابود شدن است.

فرارسیدن ماه ضیافت الهی مبارک باد!


زنان معروف شاهنامه

ب)سودابه:

سودابه یا سوداوه شخصیتی در حماسه ی پارسی، شاهنامه است.او شاهزاده ی پادشاه هماوران (امیر ژیان) شاه مازندران بود.کیکاووس که در شاهنامه پادشاهی بی‌خرد است، با آن که توان جنگ با مازندران را ندارد، به این کشور لشکر می‌کشد و از سودابه خواستگاری می‌کند، اما شاه مازندران او و یارانش را به بند کشیده و کور می‌کند.رستم از هفت‌خان می‌گذرد و با کشتن دیو سفید، خون او را در چشمان کاووس و یارانش می‌ریزد، بینایی را به آنان بازمی‌گرداند و آنان را از بند می‌رهاند.سودابه زنی زیبا، باخرد و مهربان توصیف می‌شود که در تمام مدتِ بند به کاووس یاری می‌رساند و پس از ازدواج با وی شهبانوی ایران و نامادری شاهزاده سیاوش می‌شود.او بیشتر به خاطر نقشش در انتخاب تبعید سیاوش مشهور است.وقتی سیاوش جوان، کسی که توسط رستم و دور از دربار پدرش رشد یافته بود، باز میگردد، سودابه او را میبیند و عاشق او می شود.او سیاوش را با رفتن به قصر اختصاصی خود برای ملاقات با خواهرش گول میزند.در آنجا او قصد اصلیش را به او نشان می دهد و تلاش میکند که او را اغوا کند.سیاوش در برابر او مقاومت می کند و از خیانت به پدرش امتناع می کند. سودابه می‌خواهد با زور با سیاوش هم‌آغوش شود، اما جز پیراهنی پاره از سیاوش چیزی در دستانش نمی‌ماند.سودابه، که نا امید شده بود، تلاش می کند که شوهرش را بر ضد سیاوش تحریک کند. کیکاووس نیز برای آزمایش بیگناهی سیاوش دستورداد از میان آتش بگذرد.سیاووش ناگزیر شد برای بیگناهی خود و بجای خوردن سوگند از میان انبوهی از آتش بگذرد.او بی هیچ زیانی از میان آتش گذشت اما سودابه جرات نکرد به آتش نزدیک شود.سیاوش پیش پدر رفت و وساطت نمود که سودابه را ببخشد و او قبول کرد.سودابه که بی‌مهری کاووس را می‌بیند و معشوق را نیز از دست داده، عشق و هم قدرت را از کف نهاده و دوقلوهای زنی را می‌کشد و جای کودکان خودش جا می‌زند و مرگ آنان را به قصد تجاوز سیاوش نسبت می‌دهد و کم‌کم جایگاه پیشین خود را نزد کاووس بازمی‌یابد. سیاوش نیز برای به خوبی ختم شدن ماجرا به توران می رود و پس از اتفاقاتی به دست افراسیاب به قتل می رسد.پس از این که سیاوش در توران شهید شد، رستم سوگوار و خشمگین از سودابه، او را جلوی کاووس از شبستان بیرون می‌کشد و با شمشیر به دو نیم می‌کند.

زنان معروف شاهنامه

الف)تهمینه:

در شاهنامه، تَهمینه دختر شاه سمنگان (از سرزمین‌های توران)، همسر جهان پهلوان رستم و مادر سهراب است. حکیم حماسه سرا، فردوسی، دربارۀ این بانو چنین می سراید، که روزی رستم برای نخجیر و شکار به نزدیک شهر سمنگان به صید می پردازد و چند گورخر شکار و کباب می نماید و پس از صرف و تناول آن، برای رفع خستگی زین از پشت رخش گرفته و رخش را به چرا در صحرا رها می کند و در همان شکارگاه به خواب می رود. عده ای از سربازان و مردم شهر سمنگان که در آن حوالی بودند برای آن که از رخش رستم کره ای به دست آورند، رخش را به هر زحمتی با کمند می گیرند و می برند. رستم که از خواب بر می خیزد به اطراف نظر می افکند، رخش را نمی بیند و از این رو بسیار دلگیر می شود. به ناچار از جای برخاسته، زین اسب بر پشت خود گذاشته و خود را به نزدیک شهر سمنگان می رساند. در اینجا حکیم فردوسی می فرماید:

چنین است رسم سرای درشت
گهی پشت بر زین و گهی زین به پشت

چند تن از بزرگان سمنگان ورود تهمتن دوران، رستم دستان را به شاه سمنگان خبر می دهند. پادشاه سمنگان به محض آگهی با چند تن از خاصان و بزرگان به استقبال رستم می شتابد و رستم را با عزت و احترام تمام به کاخ خود می برد و بزم شاهانه برپا می کند. رستم از گم شدن رخش اظهار نگرانی می کند. پادشاه سمنگان و اعیان آن شهرستان به رستم وعده یافتن رخش را اطمینان می دهند. تهمتن شاد گردیده، به می خوردن می نشیند تا پاسی از شب می گذرد و رستم آماده خواب می شود و در مکانی مناسب به خواب می رود:

سزاوار او جای آرام و خواب
بیاراست بنهاد مشک و گلاب

هنوز چشم رستم گرم خواب نشده بود که ناگهان آهسته درب خوابگاه باز شد:

یکی بنده شمعی معنبر به دست
خرامان بیامد به بالین مست

در تعریف تهمینه حکیم چنین می سراید:

پس بنده اندر یکی ماهروی
چو خورشید تابان پر از رنگ و بوی
دو ابرو کمان و دو گیسو کمند
به بالا به کردار سرو بلند
دو برگ گلش سوسن می سرشت
دو شمشاد عنبرفروش از بهشت
بناگوش تابنده خورشیدوار
فروهشته زو حلقۀ گوشوار
لبان از طبرزد، زبان از شکر
دهانش مکلّل به درّ و گهر
ستاره نهان کرده زیر عقیق
تو گفتی ورا زهره آمد رفیق
و رخ چون عقیق یمانی به رنگ
دهان چون دل عاشقان گشته تنگ
روانش خرد بود و تن جانِ پاک
تو گفتی که بهره ندارد ز خاک

رستم چون چنین دید خود را به خواب زد و آن ماهروی آرام به بالین رستم آمد. رستم که از زیبایی آن نازنین صنم خیره شده بود، نام یزدان و جهان آفرین برخواند و آن نکوروی آهسته پهلوی رستم نشست. در آن هنگام رستم چشم گشود. به حال سؤال از او پرسید: کیستی و در این وقت شب مراد و مقصود تو چیست؟ تهمینه پاسخ می دهد:

چنین داد پاسخ که تهمینه ام
تو گویی که از غم به دو نیمه ام
یکی دخت شاه سمنگان منم
ز پشت هژبر و پلنگان منم

تهمینه در تعریف خود گوید:

به گیتی ز شاهان مرا جفت نیست
چو من زیر چرخ کبود اندکی است
پرده برون کس ندیده مرا
نه هرگز کس آوا شنیده مرا
ترا ام کنون گر بخواهی مرا
نبیند همی مرغ و ماهی مرا

سپس می گوید از هر کسی وصف پهلوانی تو را شنیده ام و ندیده عاشق تو گشته ام و بدان که من عقل را فدای عشق تو کرده ام و از خدای جهان آرزو دارم که از تو فرزندی به من عطا فرماید که مانند تو باشد، از این گذشته من آمده ام که مژده یافتن رخش را به تو بدهم. تهمتن چون داستان تهمینه را شنید، همان شب او را از پدرش خواستگاری نمود. پادشاه سمنگان از این وصلت بسیار شادمان بود و بزرگان و پهلوانان سمنگان همه به رستم تبریک گفتند و جشن و شادمانی بزرگی به افتخار تهمینه و رستم برپا کردند:

بدانست رستم که او برگرفت
وتهمتن به دل مهرش اندر گرفت
این ازدواج از روی عشق و شهوت و افتخار انجام گرفت و غیر منتظره بود و تهمینه زنی عاشق پیشه و فرزند دوست بود.






بیست و هشتم اردیبهشت روز بزرگداشت استاد سخن خیام نیشابوری گرامی باد!


 زندگي و مرگ خيام
 

حکیم عمر خیام در سده پنجم هجری در نیشابور زاده شد. فقه را در میانسالی در محضر امام موفق نیشابوری آموخت؛ حدیث، تفسیر، فلسفه، حکمت و اختر شناسی را فراگرفت. برخی نوشته‌اند که او فلسفه را مستقیما از زبان یونانی فرا گرفته بود.

در حدود ۴۴۹ تحت حمایت و سرپرستی ابوطاهر، قاضی‌القضات سمرقند، کتابی دربارهٔ معادل‌های درجهٔ سوم به زبان عربی نوشت تحت نام رساله فی البراهین علی مسائل ‌الجبر و المقابله نظام الملک طوسی رابطه‌ای نیکو داشت، این کتاب را پس از نگارش به خواجه تقدیم کرد. پس از این دوران خیام به دعوت سلطان جلا‌الدین ملکشاه سلجوقی و وزیرش نظام ‌الملک به اصفهان می‌رود تا سرپرستی رصدخانهٔ اصفهان را به‌عهده گیرد. او هیجده سال در آن‌جا مقیم می‌شود. به مدیریت او زیج ملکشاهی تهیه
می‌شود و در همین سال‌ها (حدود ۴۵۸) طرح اصلاح تقویم را تنظیم می‌کند. تقویم جلالی را تدوین کرد که به نام جلال الدین ملکشاه شهره‌است، اما پس از مرگ ملکشاه کاربستی نیافت. در این دوران خیام به‌عنوان اختربین در دربار خدمت می‌کرد هرچند به اختربینی اعتقادی نداشت.در همین سال‌ها(۴۵۶) مهم‌ترین و تاثیرگذارترین اثر ریاضی خود را با نام رساله فی شرح مااشکل من مصادرات اقلیدس را می‌نویسد و در آن خطوط موازی و نظریهٔ نسبت‌ها را شرح می‌دهد. پس از درگذشت ملکشاه و کشته شدن نظام‌الملک، خیام مورد بی‌مهری قرار گرفت و

کمک مالی به رصدخانه قطع شد بعد از سال ۴۷۹ اصفهان را به قصد اقامت در مرو که به عنوان پایتخت جدید سلجوقیان انتخاب شده بود، ترک کرد. احتمالا در آن‌جا میزان الحکم و قسطاس المستقیم را نوشت. رسالهٔ مشکلات الحساب (مسائلی در حساب) احتمالا در همین سال‌ها نوشته شده است.
خیام در زندگی زن نگرفت و همسر بر نگزید.
 

باغی که آرامگاه خیام در آن قرار دارد، تصویر از کنار آرامگاه امامزاده محروق گرفته شده‌است و در ورودی قدیمی این باغ در تصویر دیده می‌شود.مرگ خیام را میان سال‌های ۵۱۷-۵۲۰ هجری می‌دانند که در نیشابور اتفاق افتاد. گروهی از تذکره نویسان نیز وفات او را ۶۱۵ نوشته‌اند،اما پس از بررسیهای لازم مشخص گردیده که تاریخ وفات وی سال ۵۱۷ بوده‌است .مقبرهٔ وی هم اکنون در شهر نیشابور،در باغی که آرامگاه امامزاده محروق در آن واقع می‌باشد، قرار گرفته‌است.


هفته ی معلم بر همکاران گرامی مبارک باد!



از پدر گر قالب تن یافتیم / از معلم جان روشن یافتیم

ای معلم چون کنم توصیف تو / چون خدا مشکل توان تعریف تو

تا بهار است بیا!

حال امروز من از آینه پیداست، بیا!

سفره عید مهیا است، بیا!

نوبت ماست.بیا!

گل نه بر شاخه که در دست تو زیباست ،بیا!

عمر گل امشب و فرداست، بیا!

نوبت ماست ،بیا!

پر پروانه پر از نقش و نگار است ،بیا!

روز آغاز بهار است ،بیا!

گل ببارست ،بیا!

سایه این چمن از برگ چنار است ،بیا!

وقت آواز هزار است، بیا!

تا بهار است ،بیا !

 تا بهار است ،بیا!

 تا بهار است ،بیا!

...
محمد علی بهمنی

نرم نرمک می رسد اینک بهار

پنجره

             

بوي باران، بوي سبزه، بوي خاک

شاخه‌هاي شسته، باران خورده پاک

آسمان آبي و ابر سپيد

برگهاي سبز بيد

عطر نرگس، رقص باد

نغمه شوق پرستوهاي شاد

خلوت گرم کبوترهاي مست

نرم نرمک ميرسد اينک بهار

خوش به حال روزگار ...

خوش به حال چشمه ها و دشتها

خوش به حال دانه ها و سبزه ها

خوش به حال غنچه هاي نيمه باز

خوش به حال دختر ميخک که ميخندد به ناز

خوش به حال جام لبريز ازشراب

خوش به حال آفتاب ؛

نرم نرمک ميرسد اينک بهار

خوش به حال روزگار ...

خوش به حال روزگار ...


زنگ املا

آیا می دانستید؟

دوغ» رو می‌شه ۱ جور غلط نوشت

«غلط» رو می‌شه ۳ جور غلط نوشت

«دست» رو می‌شه ۵ جور غلط نوشت

«اینترنت» رو می‌شه ۷ جور غلط نوشت

«سزاوار» رو می‌شه ۱۱ جور غلط نوشت

«زلزله» رو می‌شه ۱۵ جور غلط نوشت

«ستیز» رو می‌شه ۲۳ جور غلط نوشت

«احتضار» رو می‌شه ۳۱ جور غلط نوشت

«استحقاق» رو می‌شه ۹۵ جور غلط نوشت

... و «اهتزاز» رو می‌شه ۱۲۷ جور غلط نوشت.....!

داستان به صورت کامل


یکی از غذاخوری های بین راه بر سر در ورودی نوشته بود :

در این مکان غذا میل بفرمایید ما پول آن را از نوه شما دریافت خواهیم کرد

راننده ای با خواندن تابلو اتومبیلش را پارک کرد و وارد شد

و ناهار مفصلی نوش جان کرد بعد از خوردن سرش را پایین انداخت

که بیرون برود ، که خدمتگزار با صورتحسابی بلند بالا جلویش سبز شد

راننده با تعجب گفت : مگر شما ننوشته اید که پول غذا را از نوه من خواهید گرفت ؟

خدمتگزارجواب داد : درسته! ما مبلغ غذای شما را از نوه تان خواهیم گرفت.اما این صورتحساب پدر بزرگ شماست!!




 قابل توجه همکاران گرامی:

همکارانی که در آزمون آنلاین ادبیات فارسی مرحله استانی  به ۶۰ درصد سوالات یعنی به ۱۸  سوال و بالاتر پاسخ درست داده اند ، به مرحله ی کشوری راه پیدا کرده اند. این دسته از همکاران برای دریافت منابع آزمون می توانند به سایت http://pkak.hoomad.ir مراجعه کنند

ادامه ی داستان را حدس بزنید.


یکی از غذاخوری های بین راه بر سر در ورودی نوشته بود :

در این مکان غذا میل بفرمایید ما پول آن را از نوه شما دریافت خواهیم کرد

راننده ای با خواندن تابلو اتومبیلش را پارک کرد و وارد شد

و ناهار مفصلی نوش جان کرد بعد از خوردن سرش را پایین انداخت

که بیرون برود ، که خدمتگزار با صورتحسابی بلند بالا جلویش سبز شد

راننده با تعجب گفت : مگر شما ننوشته اید که پول غذا را از نوه من خواهید گرفت ؟

خدمتگزارجواب داد :